Η χειρουργική εξαγωγή σωφρονιστήρα λαμβάνει χώρα σε μία συνεδρία, συνολικής διάρκειας 1-1,5 ώρας ενώ εάν απαιτούνται πολλαπλές (2-4) εξαγωγές, αυτές πραγματοποιούνται σε μία, δύο ή περισσότερες συνεδρίες αντίστοιχης χρονικής διάρκειας.
Η αποθεραπεία (ανάρρωση) μετά την εξαγωγή απαιτεί συνήθως 2-3 εβδομάδες. Ωστόσο, στην περίπτωση που εκδηλωθούν μετεγχειρητικές επιπλοκές, ο χρόνος μέχρι την πλήρη επούλωση και επάνοδο στην καθημερινότητα μπορεί να παραταθεί.
Τι να περιμένετε την ημέρα της επέμβασης;
Τις πρώτες ώρες μετά τη χειρουργική εξαγωγή σωφρονιστήρων εκδηλώνονται ενόχληση ή πόνος, προοδευτικά επιδεινούμενο οίδημα ή και εκχύμωση (μελανιά) της περιοχής, για την αντιμετώπιση των οποίων πρέπει να τηρήσετε σχολαστικά τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού. Για την πρόληψη/αντιμετώπιση του πόνου συνιστάται η τακτική (ανά 4ωρο) λήψη ΜΣΑΦ, συνήθως σε εναλλασσόμενο σχήμα, σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντος. Επίσης, συνιστάται ανάπαυση και κατά περίπτωση λήψη αντιμικροβιακής (αντιβιοτικής) αγωγής. Για την πρόληψη της μετεγχειρητικής αιμορραγίας συνιστάται πωματισμός του τραύματος με αποστειρωμένη γάζα για τουλάχιστον 45΄ μετά την επέμβαση, που πρέπει να αντικαθίσταται μέχρι πλήρους ελέγχου της αιμορραγίας, καθώς και μετά από λήψη φαρμάκων ή κατανάλωση ποτών και γευμάτων. Η διαλείπουσα παγοθεραπεία (ανά 5΄) συστήνεται για τον περιορισμό οιδήματος και εκχυμώσεων, μέσω της αγγειοσύσπασης που προκαλεί και δεν πρέπει να παρατείνεται πέραν του πρώτου 24ώρου μετά την επέμβαση.
Την ημέρα της επέμβασης αποφύγετε την κατανάλωση ζεστών ποτών και τροφών, που αυξάνουν τον κίνδυνο αιμορραγίας, οιδήματος ή εκχυμώσεων, μέσω αγγειοδιαστολής λόγω θερμότητας. Τις πρώτες μετεγχειρητικές ώρες προτιμήστε ρευστές έως μαλακές, κρύες τροφές, που χρειάζονται ελάχιστη έως καθόλου μάσηση (κρέμες, γιαούρτι, smoothies ή παγωτά), που σταδιακά μπορούν να αντικατασταθούν από κρύες σούπες, πουρέ λαχανικών ή ζυμαρικά. Επίσης, αποφύγετε καρυκεύματα και αλάτι, καθώς και όξινες τροφές (χυμούς ή αναψυκτικά).
Τι να περιμένετε μέχρι την 3η μετεγχειρητική ημέρα;
Μέχρι και τη δεύτερη μετεγχειρητική ημέρα εκδηλώνεται προοδευτικά αυξανόμενο οίδημα με ή χωρίς συνοδό εκχύμωση του δέρματος της περιοχής. Πρόκειται για φυσιολογική αντίδραση στο τραύμα της επέμβασης, που όπως αναφέρθηκε, είναι δυνατόν να προληφθεί σε κάποιο βαθμό με την εφαρμογή παγοθεραπείας τις πρώτες μετεγχειρητικές ώρες. Η λήψη ΜΣΑΦ μπορεί να μειωθεί σταδιακά και να διακοπεί την 3η – 4η μετεγχειρητική ημέρα, ανάλογα με την αντίληψη του πόνου κάθε ασθενούς.
Τι να περιμένετε μέσα στην πρώτη εβδομάδα;
Μέσα στις πρώτες 7 ημέρες από την επέμβαση συνιστάται επανεξέταση στο ιατρείο, ώστε να επιβεβαιωθεί η ομαλή επούλωση του τραύματος και η απουσία λοίμωξης και να αφαιρεθούν, εφόσον χρειάζεται, μερικά ή όλα τα ράμματα. Ο ασθενής παραμένει σε επικοινωνία με τον θεράποντα χειρουργό καθόλη τη διάρκεια της εβδομάδας για τυχόν απορίες και ενημέρωση σχετικά με την πρόοδο της επούλωσης ή πιθανές επιπλοκές της επέμβασης.
Από την 3η μετεγχειρητική ημέρα το οίδημα και οι εκχυμώσεις υποχωρούν σταδιακά και αποδράμουν τελείως μετά από 7-10 ημέρες. Επίσης, η αντιμικροβιακή (αντιβιοτική) αγωγή συνήθως ολοκληρώνεται μετά από 5-6 ημέρες, εκτός εάν κριθεί σκόπιμο να παραταθεί κατά περίπτωση.
Στο διάστημα αυτό ο ασθενής μπορεί να επανέλθει κανονικά στην καθημερινότητά του, με εξαίρεση την έντονη άσκηση και την άρση βάρους. Καθώς με την πάροδο των ημερών αποκαθίσταται προοδευτικά η μασητική λειτουργία, ο ασθενής μπορεί επίσης να επανέλθει στην προ της επέμβασης δίαιτά του.
Τι να περιμένετε μετά από 7-10 ημέρες;
Μετά τις 10 ημέρες από την επέμβαση πρέπει να έχουν αποκατασταθεί πλήρως η διάνοιξη του στόματος και γενικότερα το φυσιολογικό εύρος κινήσεων της κάτω γνάθου. Σε περίπτωση που αντιμετωπίζετε ακόμη δυσκολία στην ομιλία, τη μάσηση ή την κατάποση, επικοινωνείστε άμεσα με τον θεράποντα χειρουργό.
Για την ταχύτερη αποθεραπεία (αποκατάσταση της μασητικής λειτουργίας) συνιστάται η εφαρμογή κινησιοθεραπείας (ασκήσεις με γλωσσοπίεστρα) μετά τις πρώτες 48 ώρες, καθώς και μαλάξεις στην περιοχή της κροταφογναθικής διάρθρωσης
Τι να περιμένετε μετά από 2 – 3 εβδομάδες;
Μέσα στο διάστημα αυτό πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η επούλωση του τραύματος, να έχουν εξαλειφθεί πλήρως οίδημα και εκχυμώσεις και να έχει αποκατασταθεί πλήρως η φυσιολογική κινητικότητα της κάτω γνάθου. Σε περίπτωση παρατεινόμενου πόνου, οιδήματος ή περιορισμένης κινητικότητας, επικοινωνείστε άμεσα με τον θεράποντα χειρουργό.
Καθυστέρηση της επούλωσης λόγω λοίμωξης ή ξηρού φατνίου
Καθώς ο χρόνος επούλωσης διαφέρει σημαντικά μεταξύ των ανθρώπων, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας, σε περίπτωση που η διάρκεια αποθεραπείας ξεπεράσει τις 3 εβδομάδες. Ωστόσο, ο ασθενής πρέπει να παραμένει σε εγρήγορση για την ανίχνευση σημείων και συμπτωμάτων μετεγχειρητικών επιπλοκών, όπως η λοίμωξη και το ξηρό φατνίο.
Η λοίμωξη συνήθως εκδηλώνεται με ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα σημεία-συμπτώματα: α) αίφνιδια όξυνση/επιδείνωση του πόνου ή του οιδήματος, που ήταν σε αποδρομή της προηγούμενες ημέρες, β) αιφνίδια αδυναμία διάνοιξης του στόματος ή/και γ) πυόρροια από το τραύμα. Απαιτεί άμεση εκτίμηση και αντιμετώπιση, που περιλαμβάνει χορήγηση αντιμικροβιακής αγωγής (ή αλλαγή της ήδη χορηγούμενης) κατά προτίμηση μετά από λήψη καλλιέργειας, διάνοιξη και παροχέτευση πυώδους συλλογής (εφόσον διαπιστωθεί) και σχολαστικές πλύσεις του τραύματος.
Το ξηρό φατνίο εκδηλώνεται σε ποσοστό 1 – 3% των εξαγωγών αλλά είναι σχετικά σπάνιο μετά από χειρουργικές εξαγωγές σωφρονιστήρων, όπου έχει πραγματοποιηθεί συρραφή. Οφείλεται σε λύση ή απόσπαση του αρχικά σχηματιζόμενου μετά την εξαγωγή θρόμβου, που αφήνει ακάλυπτο το οστούν στα τοιχώματα του φατνίου. Πρόκειται για επώδυνη επιπλοκή, με χαρακτηριστικά δύσοσμη απόπνοια και δυσάρεστη γεύση. Εκδηλώνετσι συνήθως μεταξύ της 3ης και 5ης ημέρας από την επέμβαση και αντιμετωπίζεται συντηρητικά με εφαρμογή αναλγητικής/αναισθητικής ευγενολούχου πάστας ή ευγενόλης. Για την πρόληψη του ξηρού φατνίου αποφύγετε το μάσημα σκληρών τροφών τις πρώτες μετεγχειρητικές ημέρες, έντονα μπουκώματα και ξέπλυμα του στόματος για μία εβδομάδα και διακόψτε το κάπνισμα. Η ανάπτυξη ξηρού φατνίου καθυστερεί την επούλωση του τραύματος, περιορίζεται συνήθως μέσα σε 7-10 ημέρες.
Επηρεάζει η ηλικία του ασθενούς το χρόνο ανάρρωσης μετά τη χειρουργική εξαγωγή σωφρονιστήρων;
Η εξαγωγή σωφρονιστήρων αφορά συνήθως νεαρούς ασθενείς, οπότε η περίοδος αποθεραπείας είναι σχετικά σύντομη. Ωστόσο, ο χρόνος ανάρρωσης είναι δυνατόν να παραταθεί (έως και 4-6 εβδομάδες) σε ασθενείς μεγαλύτερης ηλικίας, κυρίως λόγω ύπαρξης υποκείμενων νοσημάτων, που επηρεάζουν το δυναμικό επούλωσης και την επιρρέπεια σε λοιμώξεις (π.χ. σακχαρώδης διαβήτης, νοσήματα του συνδετικού ιστού, κακοκήθειες κ.ά.).